Fargʻona vodiysi

Fargʻona vodiysi Toshkentdan sharqda, Qamchiq dovoni ortida joylashgan, togʻning narigi tomoniga tushganingizda esa boshqa mamlakatga kelgandek boʻlasiz: pastroq, iliqroq, bogʻlarga boyroq va Oʻzbekistonning boshqa hech bir joyidagidek zich joylashgan. Chet ellik sayohatchilar togʻdan kamdan-kam oshib oʻtadi. Kelganlar esa qoʻli bilan narsa yaratadigan odamlar uchun keladi. Mamlakat ipagi shu yerda toʻqiladi, eng mashhur sopoli shu yerda yasalib pishiriladi, Qoʻqondagi xon oʻrdasi esa Qoʻqon xonligining soʻnggi yillarini eslatib turadi.

Margʻilonda ipak hanuz har bir bosqichdan qoʻlda oʻtadi — pilladan tortib, abrga oʻziga xos xira chegaralarini beradigan, boʻyashdan oldin bogʻlab qoʻyiladigan tanda iplarigacha; bularning barini bir tongda, nimaga qarayotganingizni tushuntirib beradigan odam bilan koʻrish mumkin. Rishtonda kulollar hovlilarda ishlaydi: charxda kosa va laganlar yasab, ularni shahar mashhur boʻlgan koʻk va feruza sir bilan qoplaydi; eng yaxshi ustaxonalar oilaviy, bir hovlida uch avlod birga ishlashi mumkin. Qoʻqondagi koshinli va ustunli oʻrda bir soat vaqt oladi va hunarmandchilikni tarixiy muhitiga qoʻyib beradi.

Bu yodgorliklardan koʻra odamlar haqidagi sayohat, u tanishuvlarga tayanadi. Biz sizni oʻzimiz biladigan ustalarning oldiga, ular tomosha koʻrsatayotgan emas, ishlayotgan paytda olib boramiz; xohlasangiz, toʻgʻridan-toʻgʻri sotib olishga yoki shunchaki oʻtirib kuzatishga vaqt qoladi. Qoʻqon, Rishton va Margʻilon uchun vodiyda ikki tun bilan uch kun yetarli. Borishda yoʻl dovon orqali, qaytishda poyezdda, shunday qilib vodiyni ikki tomondan koʻrasiz. Uch kunlik hunarmandchilik sayohatimiz — vodiyga kirishning tabiiy yoʻli; uni Toshkentda boshlanadigan yoki tugaydigan istalgan uzunroq yoʻnalishga ulash mumkin.