Taom va bozorlar

Oʻzbekistonni koʻrish bilan birga yeyish ham kerak. Palov — qozonda qoʻy goʻshti, sabzi va piyoz bilan pishirilgan guruch — milliy taom va jiddiy ish: har bir shaharning oʻz palovi bor, Toshkent va Samarqandda esa u ertalab toʻyga yetadigan qozonlarda damlanadi va tushga tayyor boʻladi. Samarqand noni tandirda yopiladi, oʻrtasiga chekich bosiladi va yoʻlga chidaydigan darajada zich boʻladi: uni butun mamlakat boʻylab uyga olib ketishadi. Bozorlar taqvimni belgilaydi. Gilos mayda, oʻrik iyunda keladi, ilk qovunlar — iyun oxiriga kelib, uzum va anjir — iyul oxiridan, anor va xurmo — kuzda; qish rastalaridagi quruq meva va yongʻoqlar esa yozdan qolgan narsalar.

Biz kunlarni dasturxon atrofida tuzamiz. Toshkentdagi Chorsuda, koshinli gumbaz ostida, shaxsiy gidingiz sizni ziravor rastalari boʻylab va palov markazining qozonlari oldiga olib boradi; Samarqanddagi Siyobda, Bibixonim masjidi yonida, — non rastalari va quruq meva sotuvchilari oldiga. Buxoroda eng yaxshi taomlar restoranlarda emas, hovlili eski uylarda: u yerda oila mehmonlar uchun tok ostidagi past xontaxtada ovqat pishiradi, oqshom esa choy va holva bilan tugaydi. Temurdan oldin ham tok oʻstirilgan Samarqandda tatib koʻrish sizni bu oʻlka XIX asrdan beri ishlab chiqarayotgan vino va konyaklar bilan tanishtiradi.

Bularning hech birini oldindan oʻzingiz tashkil qilishingiz shart emas. Maslahatchingiz qaysi bozor qaysi tongda yaxshi ekanini, palov qayerda toʻgʻri pishirilishini va qaysi hovlilar mehmonlarga eshik ochishini biladi hamda taomlarni kunlarga moslaydi. Nima yeyishingiz va nima yemasligingizni, pishirishni kuzatishni afzal koʻrasizmi yoki oʻzingiz qatnashishni — ayting. Taom bu yerga kelish sabablaridan biri. Shahar hayotiga kirishning eng oson yoʻli ham.